Szkodliwe bakterie zamieszkują glebę, zbiorniki wodne, są w powietrzu, którym oddychamy, we wnętrzu organizmów ludzi i zwierząt, w roślinach i żywności. Wiele z nich powoduje choroby u ludzi, zwierząt i roślin. Szkodliwe bakterie dostają się do organizmu człowieka poprzez powietrze, żywność i kontakt. Wiele z nich pasożytuje na organizmie człowieka i jamach jego ciała. Ich rozwój jest hamowany przez układ odpornościowy.
Pierwsze bakterie na Ziemi pojawiły się miliardy lat temu, na długo przed pojawieniem się roślin, zwierząt i ludzi.Przez miliony lat, zmieniając swoje siedliska w niesprzyjającym klimacie, zmieniali się, stopniowo udoskonalając swoje metody podtrzymywania życia, i z czasem zasiedlili całą planetę: oceany, glebę, skały, wulkany i lód Arktyki. Przeżycie bakterii zapewniała obecność „skaczących” genów, które nauczyły się przekazywać sobie nawzajem wraz ze zdobytymi osiągnięciami.
Mikroflora człowieka
Bakterie i człowiek milenijny współistnieją ze sobą. Przynoszą człowiekowi ogromne korzyści. Pożyteczne bakterie stanowią 99% całej populacji zamieszkującej organizm ludzki i tylko 1% z nich ma złą reputację. Ze względu na szkodliwość, jaką bakterie wyrządzają człowiekowi, każda wzmianka o nich wywołuje negatywne emocje. Drobnoustroje żyją we wszystkich jamach ciała człowieka (otwartych i zamkniętych), na błonach śluzowych i skórze, w jelitach i płucach, pęcherzu i pochwie, błonie śluzowej jamy ustnej, nosa i zatok, w uszach, pod paznokciami, na skórze ręce itp. d.
Dopóki zachowana jest równowaga mikrobiologiczna (równowaga między organizmem człowieka a drobnoustrojami), choroba nie występuje. Odporność człowieka hamuje rozwój infekcji w organizmie.
Ryż. 1. Ciało ludzkie składa się w 90% z komórek drobnoustrojów. Zawiera od 500 do 1000 różnych rodzajów bakterii, czyli biliony tych niesamowitych mieszkańców, co stanowi aż 4 kg całkowitej masy.
Ryż. 2. Bakterie zamieszkujące jamę ustną: Mutanty Streptococcus (kolor zielony). Bakteroides gingivalis, powoduje zapalenie przyzębia (kolor liliowy). Candida albicus (kolor żółty). Powoduje kandydozę skóry i narządów wewnętrznych.
Ryż. 3. Grzyby z rodzaju Candida (Candida albicans). Nieustannie, począwszy od chwili urodzenia, pasożytują na skórze i błonach śluzowych, nie powodując przy tym choroby.Przy obniżeniu odporności i nieudolnym stosowaniu antybiotyków o szerokim spektrum działania mogą wystąpić grzybice o różnym nasileniu od łagodnych do zagrażających życiu uszkodzeń narządów wewnętrznych.
Ryż. 4. Kolonie grzybów Malassezia furfur. Pasożytują w najwyższych warstwach skóry i w okolicach mieszków włosowych. W pewnych warunkach mogą powodować łupież pstry i łojotokowe zapalenie skóry.
Ryż. 5. Staphylococcus epidermidis pasożytuje na skórze każdej osoby. Wpływa na prawie wszystkie narządy ludzkiego ciała. Powoduje ponad 100 chorób.
Ryż. 6. Treponema denticola. Pasożytuje w jamie ustnej zdrowego człowieka i nie objawia się w żaden sposób. W pewnych warunkach powoduje choroby dziąseł.
Powietrze nie jest pożywką dla bakterii, dlatego pobyt drobnoustrojów w tym środowisku jest tymczasowy. Dostają się do powietrza z gleby. Zakażenie rozprzestrzenia się drogą kropelkową unoszącą się w powietrzu u chorych ludzi i zwierząt. Ogromna liczba zarazków znajduje się w zamkniętych pomieszczeniach. Infekcje wirusowe i bakteryjne, pierwotniaki i grzyby przenoszone są drogą powietrzną. Są sprawcami grypy, odry, ospy wietrznej, krztuśca, szkarlatyny, gruźlicy, błonicy i infekcji gronkowcowych.
Ryż. 7. Prątki gruźlicy. Bakterie powodują choroby u ludzi i zwierząt od wielu tysiącleci. Bacillus gruźlicy jest wyjątkowo stabilny w środowisku zewnętrznym. W 95% przypadków choroba przenoszona jest drogą kropelkową. Najczęściej atakuje płuca.
Ryż. 8. Czynnikiem sprawczym błonicy są maczugowców lub pałeczka Lefflera. Najczęściej rozwija się w nabłonku błony śluzowej migdałków, rzadziej w krtani. Obrzęk krtani i powiększone węzły chłonne mogą prowadzić do uduszenia.Toksyna patogenu osadza się na błonach komórek mięśnia sercowego, nerek, nadnerczy i zwojów nerwowych i niszczy je.
Ryż. 9. Czynniki wywołujące infekcję gronkowcową. Gronkowce chorobotwórcze powodują rozległe uszkodzenia skóry i jej przydatków, uszkodzenia wielu narządów wewnętrznych, toksyczne zakażenia przenoszone przez żywność, zapalenie jelit i jelita grubego, posocznicę i wstrząs toksyczny.
Ryż. 10. Meningokoki są czynnikiem sprawczym zakażenia meningokokowego. Aż 80% przypadków to dzieci. Zakażenie przenoszone jest przez unoszące się w powietrzu kropelki od chorych i zdrowych nosicieli bakterii.
Ryż. 11. Bordetella pertussis.
Ryż. 12. Czynnikiem sprawczym szkarlatyny jest Streptococcus pyogenes.
Woda jest siedliskiem wielu drobnoustrojów. W 1 cm3 wody można zliczyć nawet 1 milion ciał drobnoustrojów. Mikroorganizmy chorobotwórcze dostają się do wody z przedsiębiorstw przemysłowych, obszarów zaludnionych i gospodarstw hodowlanych. Źródłem może być woda zawierająca drobnoustroje chorobotwórcze czerwonka, cholera, dur brzuszny, tularemia, leptospiroza itp. Vibrio cholerae i czynnik wywołujący gruźlicę mogą pozostawać w wodzie przez dość długi czas.
Ryż. 13. Shigela. Patogeny powodują czerwonkę prątkową. Shigella niszczy nabłonek błony śluzowej jelita grubego, powodując ciężkie wrzodziejące zapalenie jelita grubego. Ich toksyny wpływają na układ mięśnia sercowego, nerwowego i naczyniowego.
Ryż. 14. Vibrio cholerae. Wibracje nie niszczą komórek błony śluzowej jelita cienkiego, ale znajdują się na ich powierzchni. Wydzielają toksynę zwaną choleragenem, której działanie prowadzi do zaburzenia gospodarki wodno-solnej, powodując utratę przez organizm nawet 30 litrów płynów dziennie.
Ryż. 15. Salmonella jest czynnikiem wywołującym dur brzuszny i dur brzuszny. Dotknięty jest nabłonek i elementy limfatyczne jelita cienkiego.Wraz z krwią dostają się do szpiku kostnego, śledziony i pęcherzyka żółciowego, skąd patogeny ponownie przedostają się do jelita cienkiego. W wyniku zapalenia immunologicznego dochodzi do pęknięcia ściany jelita cienkiego i zapalenia otrzewnej.
Ryż. 16. Czynniki wywołujące tularemię (niebieskie kokobakterie). Wpływają na drogi oddechowe i jelita. Mają zdolność przenikania do organizmu człowieka przez nieuszkodzoną skórę i błony śluzowe oczu, nosogardzieli, krtani i jelit. Osobliwością tej choroby jest uszkodzenie węzłów chłonnych (pierwotny dymiec).
Ryż. 17. Leptospira. Wpływają na sieć naczyń włosowatych człowieka, często na wątrobę, nerki i mięśnie. Choroba nazywa się żółtaczką zakaźną.
W glebie żyją miliardy „złych” bakterii. Na 30-centymetrowej grubości 1 hektara ziemi żyje aż 30 ton bakterii. Posiadający potężny zestaw enzymów, bakterie gnilne Angażują się w rozkład białek na aminokwasy, biorąc w ten sposób czynny udział w procesach rozkładu. Jednak bakterie te przynoszą ludziom wiele kłopotów. Dzięki działaniu tych drobnoustrojów żywność bardzo szybko się psuje. Człowiek nauczył się chronić żywność o trwałym czasie przechowywania poprzez sterylizację, solenie, wędzenie i zamrażanie. Niektóre rodzaje tych bakterii mogą zepsuć nawet soloną i mrożoną żywność.
Bakterie chorobotwórcze dostają się do gleby od chorych zwierząt i ludzi. Niektóre rodzaje bakterii i grzybów pozostają w glebie przez dziesięciolecia. Sprzyja temu zdolność tych mikroorganizmów do tworzenia zarodników, które przez wiele lat chronią je przed niekorzystnymi warunkami środowiskowymi. Powodują najniebezpieczniejsze choroby - wąglik, zatrucie jadem kiełbasianym, zgorzel gazowa i tężec.
Ryż. 18.Czynnik sprawczy wąglika. Pozostaje w glebie w stanie zarodnikowym przez dziesięciolecia. Szczególnie niebezpieczna choroba. Jego drugie imię to karbunkuł złośliwy. Rokowanie w chorobie jest niekorzystne.
Ryż. 19. Czynnik wywołujący zatrucie jadem kiełbasianym wytwarza silną toksynę. 1 mikrogram tej trucizny zabija człowieka. Toksyna botulinowa oddziałuje na układ nerwowy, nerwy okoruchowe, aż do paraliżu i nerwów czaszkowych. Śmiertelność z powodu zatrucia jadem kiełbasianym sięga 60%.
Ryż. 20. Czynniki wywołujące zgorzel gazową namnażają się bardzo szybko w tkankach miękkich ciała bez dostępu powietrza, powodując poważne zmiany. W stanie zarodnikowym długo utrzymuje się w środowisku zewnętrznym.
Ryż. 21. Bakterie gnilne.
Ryż. 22. Uszkodzenie produktów spożywczych przez bakterie gnilne.
Szereg bakterii i grzybów intensywnie rozkłada błonnik, pełniąc ważną rolę sanitarną. Jednak wśród nich są bakterie wywołujące poważne choroby u zwierząt. Pleśnie niszczą drewno. Grzyby barwiące drewno malować drewno na różne kolory. Grzyb domowy doprowadza drewno do stanu zgniłego. W wyniku żywotnej aktywności tego grzyba drewniane budynki ulegają zniszczeniu. Działanie tych grzybów powoduje ogromne szkody w zakresie niszczenia budynków inwentarskich.
Ryż. 23. Zdjęcie pokazuje, jak grzyb domowy zniszczył drewniane belki podłogowe.
Ryż. 24. Uszkodzony wygląd kłód (zasinienie) pod wpływem grzyba plamiącego drewno.
Ryż. 25. Grzyb domowy Merulius Lacrimans. a – grzybnia waty; b – młody owocnik; c – stary owocnik; d – stara grzybnia, sznury i zgnilizna drewna.
Produkty zanieczyszczone niebezpiecznymi bakteriami stają się źródłem chorób jelit: dur brzuszny, salmonelloza, cholera, czerwonka itp. Uwalniane toksyny gronkowce i pałeczki zatrucia jadem kiełbasianym, powodują toksyczne infekcje. Może to mieć wpływ na sery i wszystkie produkty mleczne bakterie kwasu masłowego, które powodują fermentację kwasu masłowego, w wyniku czego powstają produkty o nieprzyjemnym zapachu i kolorze. Pałeczki octu powodują fermentację octową, w wyniku której powstaje kwaśne wino i piwo. Bakterie i mikrokoki powodujące gnicie zawierają enzymy proteolityczne rozkładające białka, co nadaje produktom nieprzyjemny zapach i gorzki smak. W wyniku uszkodzenia produkty pokrywają się pleśnią grzyby pleśniowe.
Ryż. 26. Chleb zaatakowany pleśnią.
Ryż. 27. Ser zaatakowany pleśnią i bakteriami gnilnymi.
Ryż. 28. „Dzikie drożdże” Pichia pastoris. Zdjęcie zostało wykonane przy powiększeniu 600x. Największy szkodnik piwa. Występuje wszędzie w naturze.
Szkodliwe bakterie rozkładające tłuszcze zawarte w diecie
Drobnoustroje kwasu masłowego są wszędzie. 25 z ich gatunków powoduje fermentację kwasu masłowego. Aktywność życiowa bakterie trawiące tłuszcze prowadzi do jełczenia oleju. Pod ich wpływem nasiona soi i słonecznika jełczą. Fermentacja kwasu masłowego, wywoływana przez te drobnoustroje, psuje kiszonkę i jest słabo zjadana przez zwierzęta gospodarskie. A mokre ziarno i siano, zakażone drobnoustrojami kwasu masłowego, samonagrzewają się. Wilgoć zawarta w maśle jest dobrym środowiskiem do reprodukcji. bakterie gnilne i grzyby drożdżowe. Z tego powodu olej pogarsza się nie tylko na zewnątrz, ale także wewnątrz. Jeśli olej jest przechowywany przez dłuższy czas, może osadzić się na jego powierzchni. grzyby pleśniowe.
Szkodliwe bakterie wpływające na jaja i produkty jajeczne
Bakterie i grzyby przedostają się do jaj przez pory zewnętrznej skorupy i jej uszkodzenie. Najczęściej jaja są zakażone bakteriami i pleśnią salmonelli, proszek jajeczny - salmonelli i E. coli.
Toksyny są szczególnie niebezpieczne dla ludzi botulinum Bacillus i perfringens Bacillus. Ich zarodniki wykazują wysoką odporność na ciepło, co pozwala drobnoustrojom zachować żywotność po pasteryzacji konserw. Znajdując się w słoiku, bez dostępu tlenu, zaczynają się rozmnażać. Uwalnia to dwutlenek węgla i wodór, co powoduje pęcznienie słoika. Spożycie takiego produktu powoduje ciężką zatrucie pokarmowe, które charakteryzuje się wyjątkowo ciężkim przebiegiem i często kończy się śmiercią pacjenta. Konserwy mięsne i warzywne są niesamowite bakterie kwasu octowego, W rezultacie zawartość konserw jest kwaśna. Rozwój infekcji gronkowcowej nie powoduje pęcznienia żywności w puszkach, ponieważ gronkowiec nie wytwarza gazów.
Ryż. 31. Konserwy mięsne dotknięte bakteriami kwasu octowego, w wyniku których zawartość puszek kwaśnieje.
Ryż. 32. Spęczniona żywność w puszkach może zawierać pałeczki botuliny i pałeczki perfringens. Słoik napełniany jest dwutlenkiem węgla wydzielanym przez bakterie podczas rozmnażania.
Szkodliwe bakterie w produktach zbożowych i pieczywie
Sporysz i inne pleśnie infekujące zboża są najbardziej niebezpieczne dla człowieka. Toksyny tych grzybów są stabilne termicznie i nie ulegają zniszczeniu podczas pieczenia. Toksykozy spowodowane używaniem takich produktów są poważne.Męka, dotknięty bakterie kwasu mlekowego, ma nieprzyjemny smak i specyficzny zapach, ma grudkowaty wygląd. Ma to wpływ na już upieczony chleb Bacillus subtilis (Bac. subtilis) lub „choroba ciężarna”. Pałeczki wydzielają enzymy rozkładające skrobię chlebową, co objawia się najpierw nietypowym dla chleba zapachem, a następnie lepkością i lepkością miękiszu chleba. Pleśń zielona, biała i główkowata wpływa na już upieczony chleb. Rozprzestrzenia się w powietrzu.
Ryż. 33. Na zdjęciu sporysz fioletowy. Niskie dawki sporyszu powodują silny ból, zaburzenia psychiczne i agresywne zachowanie. Wysokie dawki sporyszu powodują bolesną śmierć. Jego działanie wiąże się ze skurczem mięśni pod wpływem alkaloidów grzybowych.
Ryż. 34. Grzybnia pleśniowa.
Ryż. 35. Zarodniki pleśni zielonej, białej i główkowatej mogą spaść z powietrza na już upieczony chleb i go zainfekować.
Szkodliwe bakterie atakujące owoce, warzywa i jagody
Wysiewa się owoce, warzywa i jagody bakterie glebowe, grzyby pleśniowe i drożdże, które powodują infekcje jelitowe. Mikotoksyna patulina, która jest wydzielana grzyby z rodzaju Penicillium, może powodować raka u ludzi. Yersinia enterocolitica powoduje chorobę jersiniozę lub rzekomą gruźlicę, która atakuje skórę, przewód pokarmowy oraz inne narządy i układy.
Ryż. 36. Uszkodzenie jagód przez grzyby pleśniowe.
Ryż. 37. Zmiany skórne wywołane jersiniozą.
Szkodliwe bakterie dostają się do organizmu człowieka poprzez żywność, powietrze, rany i błony śluzowe. Nasilenie chorób wywoływanych przez drobnoustroje chorobotwórcze zależy od wytwarzanych przez nie trucizn i toksyn, które powstają, gdy masowo umierają.Na przestrzeni tysięcy lat nabyły wiele adaptacji, które pozwalają im przeniknąć i pozostać w tkankach żywego organizmu oraz oprzeć się odporności.
Badanie szkodliwego wpływu mikroorganizmów na organizm i opracowywanie środków zapobiegawczych jest zadaniem człowieka!
