Grzybica stóp (grzybica) jest częstą zakaźną chorobą skóry wywoływaną przez grzyby chorobotwórcze. Według WHO około 1/3 populacji Ziemi cierpi na choroby grzybicze. Spośród wszystkich chorób stóp zakażenia grzybicze stanowią 35%. Objawy grzybicy stóp są wyraźne. Leczenie grzybicy stóp jest trudne ze względu na upośledzoną odporność komórkową.
Grzybica stóp występuje częściej u osób powyżej 60. roku życia, u pacjentów z cukrzycą oraz u pacjentów z obniżoną odpornością, która ma różnorodne podłoże.
Na tę patologię cierpi co trzeci pacjent z egzemą, łuszczycą i neurodermitem oraz co drugi pacjent z patologiami neuroendokrynnymi i somatycznymi. Grzybica stóp przyczynia się do rozwoju róży kończyn dolnych i opóźnia jej gojenie.Ponadto w ostatnim czasie znacznie wzrosła liczba inwazyjnych procedur medycznych i nieuzasadnione powszechne stosowanie silnych leków przeciwdrobnoustrojowych, co przyczynia się do szerzenia się grzybic.
Ukryta choroba
Początkowo pacjenci mylą objawy grzybicy stóp ze zwykłą suchością i pieluszkową wysypką między palcami. Pacjenci przez długi czas nie zwracają uwagi na te zmiany lub próbują samodzielnie eliminować te objawy. Jednocześnie przez dłuższy czas pozostają źródłem infekcji.
Alergia na grzyby
Alergia na grzyby to poważny problem. Dziś liczba zidentyfikowanych alergenów zbliża się do pół tysiąca. Spośród nich 18% to alergeny grzybicze.
O czynnikach sprawczych grzyba stóp
Grzyby (dermatofity), które powodują uszkodzenia stóp, żyją w ciepłych i wilgotnych pomieszczeniach - publicznych prysznicach, szatniach, łaźniach i basenach. Szybko namnażają się w wilgotnych miejscach między palcami i mogą przez długi czas pasożytować na skórze stóp, nie powodując choroby. Jeśli dana osoba miała w przeszłości infekcję grzybiczą, istnieje duże prawdopodobieństwo, że może zachorować ponownie.
Najczęściej chorobę wywołuje grzyb Trichophyton rubrum (czerwony trichophyton), który jest trudny do wyleczenia. Choroba wywoływana przez grzyb Trichophyton mentagrophytes jest ciężka, ale dobrze reaguje na leczenie. Znacznie rzadziej grzybicę stóp wywołują Epidermophyton floccosum i grzyby drożdżakowe. Często wykrywana jest infekcja mieszana.
Ryż. 1. Trichophyton rubrum (czerwony trichofiton). Zobacz pod mikroskopem.
Charakterystyka patogenu Trichophyton rubrum
Grzyby z rodzaju Trichophyton rubrum wnikają do skóry w wyniku zniszczenia keratyny, do którego dochodzi pod wpływem grzybowego enzymu keratynazy.
Mannany (polisacharydy) zawarte w ścianie patogenu mają zdolność hamowania reakcji immunologicznych, co czyni go odpornym na zniszczenie przez komórki odpornościowe.
Niektóre proteazy (enzymy) Trichophyton rubrum są zdolne do niszczenia kolagenu.
Grzyby wytwarzają substancje podobne do afalotoksyn, które sprzyjają tworzeniu się modzeli i nadmiernego rogowacenia.
Pod wpływem grzyba nasila się wzrost i rozwój wirusów brodawczaka, które powodują powstawanie brodawek na dłoniach i podeszwach.
Zarodniki grzybów zachowują żywotność przez długi czas w środowisku zewnętrznym. Wśród łusek skórnych dermatofity zachowują żywotność do jednego roku. Mogą długo utrzymywać się na wkładkach butów, skarpetek, pończoch czy butów. Podczas chodzenia łuski ze stóp pacjenta odklejają się i trafiają do środowiska zewnętrznego – na podłogę, do butów, skarpetek, pończoch, kapci itp. Dermatofity najczęściej atakują delikatne warstwy skóry pomiędzy palcami. Pasożytują w górnej, zrogowaciałej warstwie naskórka i przy braku odpowiedniego leczenia mogą wpływać na głębsze struktury skóry.
Szczególną rolę w rozwoju grzybicy stóp odgrywa stan układu odpornościowego. Wysoka odporność hamuje rozwój choroby. Nawroty choroby występują wiosną i jesienią.
Czynniki predysponujące do rozwoju choroby
Ryż. 2. Wysoka odporność hamuje rozwój grzybicy stóp.
Pomimo tego, że istnieje kilka rodzajów dermatofitów wywołujących tę chorobę, jej objawy są w większości przypadków takie same. Najczęściej w pierwszej kolejności dotknięte są przestrzenie międzypalcowe. Na skórze pojawia się swędzenie, ból i pęknięcia. Niektóre formy grzybicy występują bez dolegliwości. Najczęściej dotknięte są obie stopy. Wraz z ostrym rozwojem choroby skóra stóp puchnie, pojawiają się na niej pęcherze, które z czasem ropieją, pojawiają się nadżerki i pęknięcia. Ból w dotkniętym obszarze utrudnia noszenie butów.
Powikłany przebieg choroby objawia się, oprócz objawów miejscowych, powiększonymi węzłami chłonnymi i limfostazą. Ogólny stan pacjenta pogarsza się, wzrasta temperatura ciała. Przy długim, przewlekłym przebiegu grzybicy stóp proces rozprzestrzenia się na paznokcie (grzybica paznokci). U 25% pacjentów proces rozprzestrzenia się na duże fałdy skóry i inne obszary ciała. W zaawansowanych przypadkach dotyczy to skóry głowy.
Ryż. 3. Na zdjęciu grzyb stóp. Ostra forma.
Klasyczne objawy grzybicy stóp:
swędzenie i drobne pęknięcia między palcami,
zaczerwienienie,
peeling,
tworzenie się pęcherzyków cieczy,
zgrubienie skóry
nieprzyjemny i ostry zapach,
pieczenie, bolesne odczucia w stopach, które nasilają się podczas chodzenia.
Ryż. 4. Na zdjęciu grzyb stóp. Uszkodzenia skóry stóp, palców u nóg i przestrzeni międzypalcowych.
Najczęstszy rodzaj grzyba stóp. Występuje w postaci ostrej i przewlekłej. W ostrej postaci dotknięta jest skóra między trzecim, czwartym i piątym palcem.Następuje zmiękczenie (maceracja) skóry, naskórek złuszcza się, płacze, zaczerwienienie, pęknięcia. Złuszczony naskórek ma białawy kolor. Bardzo szybko wpływają na sąsiednie obszary stopy.
Ryż. 5. Na zdjęciu grzyb stóp. Dermatofitoza międzypalcowa.
Głęboka grzybica stóp
Stan ten jest uważany za powikłanie dermatofitozy międzypalcowej. Bakterie pyogenne łatwo przenikają przez uszkodzone obszary skóry do głębokich warstw, niszcząc je. Bez odpowiedniego leczenia i przy obniżonej odporności grzyb stóp rozprzestrzenia się na całą podeszwę i jej wewnętrzną część.
Ryż. 6. Na zdjęciu grzyb stóp. Głęboka dermatofitoza stóp.
Dyshydrotyczna dermatofitoza stóp
Wywoływana przez grzyb Trichophyton mentagrophytes. Rzadko widziany. Na skórze stopy pojawia się reakcja zapalna i liczne wysypki w postaci pęcherzyków i pęcherzy. Pęcherzyki i pęcherzyki przypominają wysypki podczas reakcji alergicznych. Wszystkie objawy są związane z reakcją alergiczną na antygeny dermatofitów. Dotknięta jest skóra podeszwy, jej wewnętrzna część oraz przestrzenie między palcami. Kiedy dołączy się infekcja bakteryjna (Staphylococcus aureus), pojawia się ropa.
Ryż. 7. Na zdjęciu grzyb stóp. Widoczne są dermatofity - wysypki alergiczne spowodowane infekcjami grzybiczymi.
Dermatofitoza podeszwowa stóp
Wywoływana przez grzyb Trichophyton rubrum. Początkowo zaczerwienienie pojawia się z małymi grudkami wzdłuż krawędzi, następnie dotknięty obszar zaczyna się złuszczać i ulegać rogowaceniu. Pokrywająca całą stopę i jej boczne powierzchnie dotknięta skóra przypomina balet.
Ryż. 8. Na zdjęciu grzyb na stopach - dermatofitoza podeszwowa.
Grzyby i produkty ich metabolizmu zwiększają częstość występowania objawów alergicznych na skórze i błonach śluzowych pacjenta.
Przebieg zapalenia skóry, egzemy i łuszczycy ulega zaostrzeniu, a procesy gojenia skóry zostają zakłócone.
Przez uszkodzone obszary skóry infekcja łatwo przenika do jej głębokich warstw, powodując ropienie (ropne zapalenie skóry), zaostrzenie róży i limfostazę.
Brodawki podeszwowe z grzybicą stóp powstają 4 razy częściej niż we wszystkich innych przypadkach.
Wraz z chorobą często tworzą się modzele i nadmierne rogowacenie.
Ryż. 9. Na zdjęciu powikłanie grzybicy stopy - brodawki podeszwowe.
Ryż. 10. Na zdjęciu powikłaniem grzybicy stóp jest hiperkeratoza.
Grzybica stóp jest trudna w leczeniu ze względu na upośledzoną odporność komórkową. Środki przeciwgrzybicze są trudne do pokonania przez warstwę rogową podeszwy, a grzyby znajdujące się w płytkach paznokciowych (przy równoczesnych zmianach chorobowych) stanowią stałe źródło infekcji. W leczeniu grzybicy stóp stosuje się stare, sprawdzone środki i nowoczesne leki przeciwgrzybicze, które dzielą się na leki hamujące rozwój grzybów i leki je zabijające. Niektóre z tych leków są otrzymywane syntetycznie, inne są naturalne. Istnieją leki przeciwgrzybicze o wąskim i szerokim spektrum działania. Ponadto różne formy choroby mają swoje własne niuanse leczenia, więc tylko lekarz może wybrać odpowiednie leczenie.
Podstawą leczenia grzybicy stóp jest:
Stosowanie ogólnych i lokalnych leków przeciwgrzybiczych.
Stosowanie leków poprawiających krążenie krwi w małych naczyniach kończyn i leczenie chorób współistniejących.
Leczenie przeciwgrzybicze przedmiotów osobistych i artykułów gospodarstwa domowego, aby zapobiec ponownemu zakażeniu.
Leczenie grzybicy stóp lekami ogólnoustrojowymi
Leczenie grzybicy stóp tabletkami i zastrzykami stosuje się w umiarkowanych i ciężkich przypadkach choroby. Zażywanie ich zwiększa szanse na wyleczenie, jednak wymaga stałego nadzoru lekarskiego ze względu na szereg skutków ubocznych. W leczeniu grzybicy stóp stosuje się 2 grupy leków przeciwgrzybiczych w tabletkach:
Grupa 1 leków (azole) jest reprezentowana przez intrakonazol (orungal), flukonazol, ketokornazol;
Leki z grupy 2 (alliloaminy) reprezentowane są przez terbinafinę i naftifinę.
Intrakonazol i terbinafina są obecnie lekami z wyboru w leczeniu grzybicy stóp. Szybko przenikają do warstwy rogowej skóry i pozostają tam przez długi czas.
Doboru dawek leków przeciwgrzybiczych i określenia czasu trwania leczenia dokonuje wyłącznie lekarz.
Jeśli choroba łączy się ze zmianami skórnymi w innych częściach ciała, lekarz zdecyduje o przepisaniu silniejszych leków przeciwgrzybiczych.
Ryż. 11. Lek przeciwgrzybiczy z grupy azolowej o działaniu ogólnoustrojowym.
Ryż. 12. Lek przeciwgrzybiczy o działaniu ogólnoustrojowym z grupy amin alliloaminowych.
Leczenie grzybicy stóp lekami miejscowymi
Grzybica stóp jest bardzo częstą chorobą. W arsenale lekarza znajduje się wiele leków, zarówno starych, sprawdzonych, jak i nowych, dostępnych w postaci maści, kremów, balsamów, sprayów, kropli i proszku. Łatwo nakłada się je na skórę.
W przypadku wystąpienia obrzęku, uszkodzenia skóry i płaczu stosuje się leki przeciwgrzybicze z kortykosteroidami (krem Triderm, Mikozolon, Lotriderm itp.). Dobry efekt daje jednoczesne stosowanie sprayu Lamisil.
Po ustąpieniu ostrych zjawisk zapalnych stosuje się leki zabijające grzyby (fungicydy). Grupę azoli do stosowania miejscowego reprezentują klotrimazol, mikonazol, bifonazol, ekonazol, izokanazol itp. Grupę amin alliloaminowych reprezentują Naftifine i Terbinafina (Lamisil).
Ryż. 13. Lek przeciwgrzybiczy z kortykosteroidem.
Ryż. 14. Krem przeciwgrzybiczy.
Nowoczesny lek do leczenia grzybicy stóp Lamisil
Lamisil jest wysoce aktywny wobec wszystkich rodzajów grzybów, w tym drożdży i pleśni.
Lamisil wykazuje dużą aktywność w leczeniu powikłań choroby i wysypek alergicznych.
Lek dostępny jest w postaci sprayu, żelu (Lamisil Dermgel), kremu i roztworu błonotwórczego (Lamisil Uno), co zapewnia maksymalny komfort jego stosowania.
Lek stosuje się w celu zapobiegania chorobom i leczenia obuwia.
Lamisil przywraca pH i poziom nawilżenia skóry.
Wspomaga nabłonek zmian skórnych z pęknięciami.
Podczas stosowania Lamisil Uno film pokrywający skórę stóp utrzymuje się aż do 72 godzin, zapewniając, że lek na długo przedostanie się do warstwy rogowej skóry.
Skuteczność kliniczna leku sięga 72%.
Ryż. 15. Na zdjęciu nowoczesny lek do leczenia grzybicy stóp żel Lamisil i krem Lamisil.
Ryż. 16. Na zdjęciu nowoczesny lek do leczenia grzybicy stóp, roztwór Lamisil Uno i spray Lamisil.
Terapia patogenetyczna
Leki do terapii patogenetycznej są przepisywane na każdą patologię. Za ich pomocą zwiększa się skuteczność leczenia i zmniejszają się działania niepożądane. Jeśli masz infekcję grzybiczą stóp, musisz:
korygować zaburzenia immunologiczne,
zmniejszyć objawy alergiczne,
uzupełnij braki siarki, którą znajdziesz w jajkach, twarogu, ziołach itp.,
bierz witaminy z grupy A.
Terminowe rozpoczęcie i odpowiednio dobrane leczenie grzybicy stóp pozwoli w jak najkrótszym czasie uzyskać zdrowy wygląd, wyeliminować uczucie dyskomfortu i poprawić ogólną kondycję.
Przyczyny niepowodzeń leczenia
Główną przyczyną nieskuteczności leczenia grzybicy stóp jest naruszenie schematu leczenia przez pacjenta.
Ponad jedna trzecia pacjentów uważa, że ich choroba nie jest poważna i odmawia leczenia.
Około 70% pacjentów nie wierzy, że przepisane leczenie przyniesie pozytywny wynik.
Połowa pacjentów nie jest zadowolona z dotychczasowego leczenia.
Aż 70% pacjentów przerywa leczenie po uzyskaniu pozytywnego wyniku i nie zgłasza się już do lekarza w celu monitorowania wyleczenia.
Po pomyślnym zakończeniu leczenia grzybicy stóp należy podjąć działania zapobiegające nawrotowi choroby.
1. Leczenie nóg. Profilaktykę nawrotów grzybicy stóp prowadzi się w celu zapobiegania nawrotom chorób, w przypadku których zaleca się codzienne mycie stóp, a następnie leczenie nadtlenkiem benzoilu. Dopuszczalne jest leczenie stóp kremami i pudrami przeciwgrzybiczymi. Stosuj Lamisil, Flucanozol lub Intraconazole 2 razy w tygodniu przez 1 rok. Skarpetki i buty również wymagają pielęgnacji.
Ryż. 17.Codziennie myj i dokładnie osuszaj stopy.
Ryż. 18. Leczenie stóp Lamisilem i sprayem z nadtlenkiem benzoilu.
2. Suszenie butów. Do suszenia butów służą suszarki elektryczne. Istnieją suszarki wyposażone w lampy ultrafioletowe.
Ryż. 19. Suszenie butów za pomocą suszarek.
3. Dezynfekcja obuwia. Do dezynfekcji nadają się 40% kwas octowy, 40% roztwór formaliny i 1% roztwór chlorheksydyny. Część buta przylegająca do stopy jest traktowana roztworem. Zwilżony tampon pozostawia się w czubku buta, owinięty w plastikową torebkę, na jeden dzień. Po dniu tampon jest usuwany, a buty wietrzone. Do dezynfekcji zaleca się stosowanie sprayu Lamisil. Zaleca się stosowanie suszarek do butów wyposażonych w lampy ultrafioletowe.
4. Dezynfekcja artykułów higieny osobistej.
5. Obróbka sprzętu do manicure. Po obcięciu i obróbce paznokci akcesoria do manicure są traktowane alkoholem.
Zapobieganie grzybicy stóp
Grzybicy stóp i paznokci lepiej zapobiegać. Podstawowe zasady zapobiegania obejmują następujące punkty:
Upewnij się, że członkowie rodziny cierpiący na infekcje grzybicze otrzymują odpowiednie leczenie.
Wysusz buty. Używaj suszarek do butów wyposażonych w lampy ultrafioletowe. Wybierz skarpetki, które filtrują wilgoć.
Przestrzeganie zasad higieny osobistej.
Po umyciu stóp dokładnie obejrzyj skórę stóp, zwłaszcza między palcami i paznokciami.
Kupuj wygodne i wysokiej jakości buty.
Noś buty w miejscach publicznych.
Nie noś cudzych butów i skarpetek.
Nie używaj cudzych zestawów do manicure;
Upewnij się, że w salonie paznokci używane są wyłącznie sterylne instrumenty.
Unikaj uszkodzenia paznokci.
Zachowaj szczególną ostrożność, jeśli cierpisz na cukrzycę.
Rzuć palenie.
Ryż. 20. W miejscach publicznych używaj kapci.
Właściwa profilaktyka grzybicy stóp pozwoli zachować uczucie komfortu przez długie lata.
