Grzybica dłoni jest przewlekła i często występuje na tle infekcji grzybiczych stóp i dermatofitozy pachwinowej. W 90% przypadków chorobę wywołuje Trichophyton rubrum (czerwony trichophyton), w 2 - 5% przypadków - grzyby drożdżopodobne z rodzaju Candida, a jeszcze rzadziej - Trichophyton mentagrophytes, var. międzypalcowe (trichofiton międzypalcowy). Epidermophyton floccosum (łuszczący się naskórek) występuje rzadko w Federacji Rosyjskiej.
Ryż. 1. Na zdjęciu grzyb na rękach.
Epidemiologia choroby
Grzybica dłoni jest wszechobecna. Źródłem zakażenia jest chory człowiek. Do zakażenia dochodzi w miejscach publicznych, w rodzinie i w miejscach pracy. Grzyby przenoszą się zarówno poprzez bliski kontakt z chorym, jak i przez zainfekowane przedmioty: myjkę, ręcznik, buty, ubranie itp.
W przewlekłym przebiegu rubrofitozy stóp infekcja często rozprzestrzenia się na skórę dłoni pacjenta - najpierw na rękę pracującą, a następnie na obie ręce.
Następujące czynniki przyczyniają się do rozprzestrzeniania się infekcji:
Drobne urazy i otarcia skóry dłoni, które powstają podczas długotrwałego pocierania skóry dłoni narzędziami, mycia, obierania i przetwarzania warzyw itp.
Skóra osób, których dłonie narażone są na długotrwałe działanie wilgoci, jest podatna na działanie grzybów: podczas sprzątania, gotowania, prac budowlanych itp.
Na tę chorobę podatne są osoby z obniżoną odpornością organizmu, co objawia się chorobami endokrynologicznymi, przewlekłymi infekcjami, długotrwałymi chorobami somatycznymi oraz niedoborami odporności.
Zagrożone są osoby z genetyczną predyspozycją do chorób grzybiczych.
Ryż. 2. Na zdjęciu po lewej stronie widać grzyb Trichphyton rubrum pod mikroskopem czystej kultury. Na strzępkach znajdują się jednokomórkowe zarodniki w kształcie gruszki (mikrokonidia). Zdjęcie po prawej stronie przedstawia kolonie patogenów, których niektóre odmiany wytwarzają czerwony pigment podczas wzrostu na pożywce.
Przyczyną około 90% wszystkich grzybic dłoni jest grzyb antropofilowy Trichophyton rubrum (czerwony trichofiton). Oprócz skóry dłoni patogeny atakują stopy, paznokcie i gładką skórę, a niezwykle rzadko włosy. Ogniska infekcji mają charakterystyczny wygląd. Zmiana skórna ma charakter rumieniowo-płaski (rumień – zaczerwienienie, naskórek – łuszczenie). Przy długim przebiegu i obecności czynników predysponujących choroba postępuje aż do rozwoju erytrodermii. Grzybica trwa od kilku miesięcy do kilku lat.
Patogeny najczęściej przedostają się przez skórę dłoni ze zmian zlokalizowanych na stopach lub, co jest rzadkie, po przedostaniu się grzybów z zewnątrz.W przypadku rubrofitozy stóp najpierw dotknięta jest jedna ręka (pracująca), a następnie druga.
Istnieje kilka postaci klinicznych grzybicy rąk:
płaskonabłonkowy.
Płasko-hiperkeratotyczny.
Międzywyprzeniowe (międzypalcowe).
Dyshydrotyczny.
Ryż. 3. Na zdjęciu grzyb na rękach, forma svamozny. Uszkodzenie skóry jednej (pracującej) dłoni następuje w przypadku rubrofitozy stóp. Na tle przekrwienia wyraźnie widać mączny peeling
Ryż. 4. Na zdjęciu grzyb na dłoniach i stopach. Klęska Trichphyton rubrum.
Płaskonabłonkowa postać grzyba na rękach
Choroba rozpoczyna się suchością skóry i łagodnym rumieniem (zaczerwienieniem) dłoni, na którym pojawia się mączysty łuszczenie, szczególnie widoczne w bruzdach skóry. Złuszczanie skóry może być niewielkie ze względu na częste mycie rąk. W obszarze łuku dłoni wzór skóry nasila się. Grzybicy subiektywnie towarzyszy świąd.
Ryż. 5. Na zdjęciu grzyb na rękach. Dotknięta jest dłoń i grzbiet dłoni.
Ryż. 6. Na zdjęciu grzyb na rękach. Peeling mączny, gdy skóra dłoni jest zakażona grzybami Trichphyton rubrum.
Płasko-hiperkeratotyczna postać grzyba na rękach
Ze względu na długi, przewlekły przebieg choroby na dłoniach pojawiają się obszary nadmiernego rogowacenia (szczególnie w miejscach naprężeń mechanicznych) na tle mącznego peelingu. Zmniejsza się elastyczność i zwiększa się suchość skóry, pojawiają się drobne pęknięcia. Skóra staje się czerwonawo-niebieskawa. Pojawia się złuszczanie blaszkowate (łupieżowe) lub pierścieniowe, rozprzestrzeniające się na powierzchnię dłoniową palców, przy częstym myciu rąk staje się prawie niezauważalne.
Ryż. 7. Na zdjęciu grzyb na rękach. Postać płaskonabłonkowa i hiperkeratotyczna. Na tle mącznego peelingu wyraźnie widoczne są obszary nadmiernego rogowacenia i pęknięcia palca.
Międzywyprzeniowa (międzypalcowa) forma grzyba na rękach
W niektórych przypadkach występuje międzypalcowa postać grzybicy. Choroba zaczyna się od lekkiego zaczerwienienia i złuszczania fałdów międzypalcowych. Bez leczenia grzybica postępuje, pojawia się maceracja i erozja, a w głębi fałd pojawiają się pęknięcia. Bez odpowiedniego leczenia ta forma grzybicy może przekształcić się w postać dyshydrotyczną.
Ryż. 8. Zdjęcie przedstawia grzyb na rękach, międzypalcową postać choroby.
Ryż. 9. Zdjęcie przedstawia grzyb na rękach (rubrophytia).
Ryż. 10. Na zdjęciu grzyb na rękach. Dotknięta jest skóra palców.
Dyshydrotyczna forma grzyba na rękach
W tej postaci choroby na skórze dłoni pojawiają się grudki i pęcherze, a po otwarciu tworzą się nadżerki. Podczas łączenia tworzą się bardziej rozległe zmiany z sączeniem się do wewnątrz i wyraźnymi granicami wzdłuż obwodu. W niektórych przypadkach wysypki alergiczne pojawiają się na dłoniach, powierzchniach dłoniowych palców i przedramionach. Pacjenci niepokoją się atakami swędzenia i bólu w przypadku infekcji bakteryjnej.
Często proces zakaźny rozprzestrzenia się na grzbiet dłoni, gdzie pojawiają się ogniska przekrwienia z łuszczeniem się w środku i przerywanym grzbietem na obwodzie, składającym się z pęcherzyków, grudek i strupów. Uszkodzenie dłoni można połączyć z grzybicą paznokci.
Ryż. 11. Zdjęcie przedstawia grzyb na rękach, postać dyshydrotyczna (rubrophytia).
Ryż. 12. Na zdjęciu grzyb na rękach. Dotknięty jest grzbiet dłoni.
Ryż. 13. Na zdjęciu grzyb na rękach. Rozprzestrzenianie się infekcji z dłoni na grzbiet dłoni.
Ryż. 14. Na zdjęciu grzyb na rękach. Źródło zapalenia ma wyraźne granice. Wzdłuż obwodu znajduje się przerywany wypukły grzbiet z grudkami, pęcherzykami i łuskami.
Ryż. 15. Na zdjęciu grzyb na rękach. Rozprowadzić na skórze przedramienia.
Grzybica dłoni wywoływana przez Trichophyton interdigitale
Trichophyton mentagrophytes var. interdigitale rzadko wpływa na dłonie. Choroba występuje z wyraźnym składnikiem zapalnym i rozwojem reakcji alergicznych w postaci wysypki na skórze kończyn, tułowia i twarzy. Choroba zaczyna się ostro od uszkodzenia fałdów międzypalcowych, gdzie obserwuje się przekrwienie i macerację skóry. Z wyglądu dotknięty obszar przypomina egzemę.
Ryż. 16. Grzyby Trichophyton mentagrophytes var. międzypalcowe pod mikroskopem (zdjęcie po lewej). Grzybnia jest długa, ze spiralnymi lokami na końcach. Zdjęcie po prawej stronie przedstawia kolonie patogenów rosnące na pożywce. Kolonie są mączne, aksamitne, otoczone na obwodzie obwódką złożoną z młodych pędów.
Ryż. 17. Na zdjęciu grzyb na rękach. Infekcja grzybicza Trichophyton interdigitale. Choroba jest ostra, składnik zapalny jest znacząco wyrażany.
Drożdżopodobne grzyby z rodzaju Candida najczęściej atakują dłonie kobiet, a grzyby dermatofitowe u mężczyzn. Choroba dotyka osoby, których dłonie narażone są przez dłuższy czas na działanie wilgotnego środowiska – gospodynie domowe, osoby pracujące w zakładach spożywczych, cukierniach, przy pracy z warzywami i owocami itp. Choroba u mężczyzn częściej ma charakter zawodowy.
Ryż. 18. Grzyby Candida albicans pod mikroskopem. Widoczne są okrągłe komórki patogenu i włókna pseudomycelium.
Uszkodzenie fałdów międzypalcowych
Choroba zaczyna się od pojawienia się bardzo małych pęcherzy na skórze stykających się powierzchni (zwykle 3 i 4 fałdy międzypalcowe). Obserwuje się przekrwienie fałdu przejściowego i macerację. Odrzucony naskórek staje się biały. Pod spodem odsłonięta jest przekrwiona, błyszcząca, gładka powierzchnia.Granice zmiany są wyraźne, otoczone na obwodzie brzegiem złuszczającego się nabłonka, rzadko sięgające do grzbietu dłoni. Subiektywnie pacjent odczuwa swędzenie i pieczenie.
Ryż. 19. Na zdjęciu grzyb na rękach. Kandydoza skóry w okolicy fałdów międzypalcowych.
Ryż. 20. Na zdjęciu grzyb na rękach. Kandydoza skóry w okolicy fałdów międzypalcowych.
Uszkodzenie skóry dłoni
Ta postać choroby jest rzadka i ma kilka form manifestacji:
W niektórych przypadkach choroba postępuje w zależności od rodzaju sucha dyshydroza blaszkowa (zauważa się powierzchowny peeling w kształcie pierścienia, girlandy lub blaszek). Chorobę należy odróżnić od wyprysku dyshydrotycznego.
Postać pęcherzykowo-krostkowa charakteryzuje się pojawieniem się pęcherzyków i krost na tle przekrwienia i obrzęku.
Wyprysk hiperkeratotyczny charakteryzuje się występowaniem szerokich bruzd skórnych o brudnobrązowym kolorze na obszarach zrogowaciałej skóry.
Ryż. 21. Na zdjęciu grzyb na rękach. Kandydoza skóry dłoni, występująca w postaci suchej dyshydrozy blaszkowej.
Kandydoza fałdu okołopaznokciowego
Długotrwały pobyt w wilgotnym środowisku i urazy przyczyniają się do rozwoju drożdżakowego zapalenia wyrostków okołopaznokciowych. Choroba zaczyna się od przekrwienia i obrzęku. Skóra staje się cieńsza i staje się błyszcząca. Skórka paznokci znika. Po naciśnięciu może uwolnić się posoka, krucha biała masa lub kropla ropy. W niektórych przypadkach wpływa to na płytki paznokcia. Pacjenci niepokoją się bólem.
Ryż. 22. Na zdjęciu grzyb na rękach. Paronychia Candida to zapalenie fałdu okołopaznokciowego.
Ryż. 23. Kandydozę rąk (zdjęcie po lewej) należy odróżnić od egzemy (zdjęcie po prawej).
Ryż. 24. Na zdjęciu grzyb na rękach.Kandydoza skóry fałdów międzypalcowych (zdjęcie po lewej) i zmiany skórne na dłoniach spowodowane rubrofitozą (zdjęcie po prawej).
Rozpoznanie grzybicy rąk stawia się na podstawie obrazu klinicznego, potwierdzenia grzybiczego charakteru choroby pod mikroskopem oraz identyfikacji patogenów w hodowli na pożywce. Jako materiał diagnostyczny w przypadku podejrzenia grzybicy dłoni stosuje się płatki skóry i skrawki zmacerowanego naskórka.
Ryż. 25. Widok grzybów pod mikroskopem.
Ryż. 26. Gatunek Trichphyton rubrum rosnący na pożywkach.
Grzybicę skóry dłoni należy odróżnić od łuszczycy, rogowacenia skóry, przewlekłego egzemy, rozsianego i ograniczonego neurodermitu oraz alergicznego kontaktowego zapalenia skóry.
Ryż. 27. Na zdjęciu po lewej stronie opryszczka, po prawej dyshydroza.
Ryż. 28. Na zdjęciu dyshydroza z objawami wyprysku.
Ryż. 29. Na zdjęciu po lewej stronie choroba Devergie, po prawej łuszczyca.
Ryż. 30. Na zdjęciu neurodermit. Dotknięta jest skóra na grzbiecie dłoni.
Leczenie grzybów na rękach ma na celu zwalczanie patogenów zapalnych i grzybic. Należy wyeliminować czynniki predysponujące, takie jak uraz dłoni i leczenie rubrofitozy stóp. W leczeniu stosuje się miejscowe i ogólnoustrojowe leki przeciwgrzybicze (doustne).
Leczenie ostrego zapalenia
W przypadku ciężkiego stanu zapalnego i swędzenia przepisywane są leki przeciwhistaminowe i płyny z roztworami kwasu borowego, nadmanganianu potasu, rezorcyny, błękitu metylenowego, zieleni brylantowej lub fukorcyny.
Następnie stosuje się pasty: borowo-naftalanową, ichtiolonaftalanową lub pastę ACD.
Dobre działanie mają leki wieloskładnikowe zawierające środek przeciwgrzybiczy, kortykosteroid i/lub antybiotyk:
Krem i maść Triderm, maść, krem i balsam Pimafukort (zawierają składniki przeciwgrzybicze, przeciwbakteryjne i hormonalne).
Maść Mikozolon i krem Candid-B (zawierają składniki przeciwgrzybicze i hormonalne).
Maści Lorinden S, Dermozolon i Sinalar K (zawierają składniki przeciwdrobnoustrojowe i hormonalne).
Po ustąpieniu ostrych objawów rozpoczyna się leczenie miejscowymi lekami przeciwgrzybiczymi.
Leczenie międzypalcowych i dyshydrotycznych postaci grzybów na dłoniach
W leczeniu tych postaci grzybicy stosuje się leki skojarzone, które obejmują składnik przeciwgrzybiczy i kortykosteroid: krem i maść Triderm, maść, krem i balsam Pimafucort.
Należy pamiętać, że podczas stosowania maści kortykosteroidowych ogniska zapalne szybko ustępują, a infekcja grzybicza ulega wyleczeniu!
Leczenie grzyba płaskonabłonkowego na rękach
W leczeniu płaskonabłonkowej postaci grzybicy rąk stosuje się leki przeciwgrzybicze w postaci maści, kremu, sprayu i roztworu: Izokonazol, Ketokonazol, Klotrimazol, Terbinafina, Mikonazol, Mikozoral, Kanizol, Mikozol, Mikospor, Mifungar, Lamisil, Batrafen , Travogen, Mikoseptin itp.
Leczenie grzybów na rękach ogólnoustrojowymi lekami antymyotycznymi
Leki przeciwgrzybicze do stosowania doustnego stosuje się, gdy terapia zewnętrzna jest nieskuteczna. Wskazane: Intrakonazol, Terbinafina lub Flukonazol.
Należy pamiętać, że w większości przypadków grzybicy rąk infekcja przenosi się ze stóp, których choroba może występować w postaci utajonej.
Ryż. 31. Zdjęcie pokazuje grzyb na rękach (rubromykoza). Dotknięta jest skóra palców.
