Przy najmniejszym podejrzeniu polio pacjent musi być hospitalizowany i leczony. Rozpoznanie polio potwierdza się jedynie metodami badań laboratoryjnych. Nie ma specyficznego (przeciwwirusowego) leczenia polio. Jednak wczesne zalecenie całkowitego odpoczynku, zastosowanie czynników patogenetycznych i objawowych przyspiesza proces gojenia i zapobiega rozwojowi przykurczów, niedowładów i paraliżów. W okresie rezydualnym, gdy u dziecka rozwija się utrzymujący się niedowład i deformacje kości, przeprowadza się zabiegi protetyczne i ortopedyczne.
Ryż. 1. Konsekwencje polio u dzieci.
Leczenie polio
Hospitalizacja pacjenta
Przy najmniejszym podejrzeniu polio pacjent jest hospitalizowany w szpitalu zakaźnym i izolowany na oddziale pudełkowym. Czas leczenia szpitalnego pacjentów z porażeniem poliomyelitis wynosi co najmniej 40 dni, a szybki powrót do zdrowia - 21 dni.
Osoby kontaktowe izolowane są od innych dzieci przez okres 3 tygodni od chwili zachorowania dziecka lub hospitalizacji. W placówce dziecięcej ustanawia się kwarantannę. Epidemia polio jest w pełni zdezynfekowana.
Leczenie polio w ostrym okresie
Czas trwania leczenia ostrej fazy porażennego poliomyelitis wynosi 3 do 4 tygodni.
Dziecko ma zapewniony absolutny odpoczynek przez 2-3 tygodnie, ponieważ aktywność fizyczna pogarsza rozwój paraliżu. Dopuszczalne są lekkie ruchy bierne. Monotonna pozycja zmienia się co 2 godziny. Sparaliżowane mięśnie powinny być rozluźnione. Rolki umieszcza się pod stopami na poziomie stawów kolanowych, tak aby stopy opierały się o materac pod kątem 90 stopni. W niektórych przypadkach kończyny mocuje się za pomocą szyn.
W celu związania antygenów i usunięcia kompleksów immunologicznych pacjentowi podaje się gamma globulinę. Stosuje się 2 - 3 zastrzyki w ilości 0,5 - 1,0 ml na 1 kg masy ciała dziecka.
W przypadku ciężkiego zatrucia i zjawisk oponowych stosuje się leki detoksykujące i leki moczopędne.
Terapię witaminową przeprowadza się na wszystkich etapach leczenia polio. Najważniejsze są kwas askorbinowy i witaminy z grupy B.
Leki przeciwbakteryjne stosuje się w rozwoju powikłań o charakterze bakteryjnym.
Ryż. 2. Dziecko ma zapewniony absolutny odpoczynek przez 2 - 3 tygodnie, ponieważ aktywność fizyczna pogarsza rozwój paraliżu.
Leczenie polio w okresie porażenia
Wraz z rozwojem niedowładu i paraliżu dziecko odczuwa silny ból kończyn. Niepokój i ból łagodzą leki przeciwbólowe (paracetamol, ibuprofen, analgin) i uspokajające (diazepam).
Kończynom zapewnia się komfort termiczny (gorące okłady).
Aby zapobiec rozwojowi przykurczów, niedowładów i paraliżów kończyn dolnych, a także zmniejszyć ból, stopy unieruchomione są w pozycji fizjologicznej za pomocą szyn.
Od 2 do 3 tygodni wykonywany jest masaż i gimnastyka bierna.Po ustąpieniu zespołu bólowego przeprowadza się intensywne ćwiczenia lecznicze, masaże i zabiegi fizjoterapeutyczne: diatermię, UHF i magnetoterapię. Najlepszy efekt termiczny zapewniają zastosowania ozokerytu.
W przypadku uszkodzenia mięśni oddechowych stosuje się sztuczną wentylację. Jeżeli nie ma efektu, wykonuje się tracheostomię.
W przypadku surowiczego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych stosuje się leki zmniejszające ciśnienie wewnątrzczaszkowe, a jeśli jest to wskazane, nakłucie kręgosłupa.
Ryż. 3. Zdjęcie przedstawia dziecko chore na polio w postaci kręgosłupa, przed i po leczeniu. Przed leczeniem dziecko nie mogło stać. Siedzi na łóżku i opiera się na rękach (zdjęcie po lewej). Po 9 miesiącach leczenia dziecko chodzi swobodnie.
Ryż. 4. Leczenie dzieci z porażeniem poliomyelitis w okresie rekonwalescencji.
Leczenie polio we wczesnym okresie rekonwalescencji
W zależności od stopnia uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego okres rekonwalescencji trwa od 6 miesięcy do 2 – 3 lat i obejmuje leczenie lecznicze, ortopedyczne oraz stosowanie środków fizjoterapeutycznych.
Witaminy z grupy B stosuje się na wszystkich etapach leczenia polio.
W okresie rekonwalescencji stosuje się glikokortykosteroidy i hormony anaboliczne.
Procedury termiczne są szeroko stosowane. Do środków fizjoterapeutycznych zalicza się UHF, diatermię, magnetoterapię, zastosowania ozokerytu i parafiny, ćwiczenia lecznicze i masaże.
Aby przywrócić kształt i ustabilizować funkcję, kończyny są sztywno unieruchomione za pomocą szyn.
We wczesnym okresie rekonwalescencji stosuje się mediatory i stymulatory układu nerwowego. Prozerin i galantamina przywracają przewodnictwo nerwowo-mięśniowe. Kwas glutaminowy (aminokwas) działa pobudzająco na neurony.Ułatwia transmisję synaptyczną w rdzeniu kręgowym Dibazol. Prąd o niskiej częstotliwości pobudza mięśnie. Stymulacja jest przeprowadzana w ciągu 3 tygodni od wystąpienia paraliżu. Pojawienie się skurczów mięśni, odruchów i dobrowolnych ruchów jest korzystnym znakiem.
Ryż. 5. W celu przywrócenia kształtu i stabilizacji kończyn kończyny unieruchomione są na sztywno za pomocą szyn.
Ryż. 6. Ćwiczenia fizyczne w okresie rekonwalescencji przeprowadzane są z pomocą z zewnątrz.
Leczenie polio w fazie efektów resztkowych
Po 6 miesiącach od zachorowania na polio zaleca się leczenie sanatoryjno-uzdrowiskowe: kąpiele, stosowanie borowin, kąpiele morskie itp.
W okresie rezydualnym, gdy u dziecka rozwija się utrzymujący się niedowład i deformacje kości, przeprowadza się zabiegi protetyczne i ortopedyczne. Operację przeprowadza się w przypadku wystąpienia bólu spowodowanego skurczem mięśni. W przypadku wystąpienia przykurczów wskazana jest tenotomia – przecięcie ścięgien i mięśni.
Ryż. 7. Zabiegi protetyczne i ortopedyczne przeprowadza się w okresie zmian resztkowych po polio.
Prognoza powrotu do zdrowia
Z reguły dzieci w wieku od 1 do 5-8 lat chorują łatwiej niż dzieci starsze lub dzieci poniżej 1 roku życia. Całkowity powrót do zdrowia częściej obserwuje się u małych dzieci, a rzadziej u dzieci w wieku od 9 do 12 lat. Nieprzestrzeganie rygorystycznego leżenia w łóżku i wysiłku fizycznego mięśni już na samym początku choroby znacznie pogarsza rokowanie choroby.
Kiedy u dzieci rozwija się oponowa postać poliomyelitis, rokowanie jest korzystne.
Wraz z rozwojem porażenia poliomyelitis całkowite wyleczenie obserwuje się u 20–40% dzieci.Masywna śmierć neuronów ruchowych i zwyrodnienie cylindrów osiowych prowadzi do zaniku mięśni, rozwoju przykurczów, skrzywień i uszkodzeń kończyn. Dotknięta kończyna zostaje skarłowaciała i pojawia się kulawizna. Pacjent pozostaje niepełnosprawny do końca życia.
Jeśli mięśnie oddechowe zostaną uszkodzone (postać rdzeniowa, opuszkowa, opuszkowo-rdzeniowa) w dniach 3–6, choroba może zakończyć się śmiercią. Wraz z rozwojem powikłań serca, płuc i jelit śmiertelność następuje w drugim tygodniu choroby. Im wyższa lokalizacja zmiany w rdzeniu kręgowym, tym gorsze rokowanie.
W pomostowej postaci polio nie obserwuje się śmiertelności, ale resztkowe zmiany pozostają w postaci porażenia mięśni twarzy.
Czasami śmierć następuje już w początkowej fazie polio, jeszcze przed rozwojem paraliżu. Badanie mikroskopowe ujawnia liczne zmiany w rdzeniu kręgowym.
W niektórych przypadkach u pacjentów ze zmianami resztkowymi po wielu latach rozwija się zespół postpoliomyelitis (PPMS). U pacjentów rozwija się postępujące osłabienie zarówno wcześniej dotkniętych mięśni, jak i zdrowych, zwiększone zmęczenie mięśni, parestezje, skurcze mięśni i drżenie (fascykulacje). Zanik mięśni.
Terminowe leczenie, długoterminowa i kompleksowa terapia pod stałym nadzorem lekarza gwarantują w większości przypadków całkowity powrót do zdrowia.
Ryż. 8. Zdjęcie przedstawia skutki resztkowe po polio u dziecka i osoby dorosłej.
Terminowe rozpoznanie polio pozwala szybko przepisać pacjentowi odpowiednie leczenie i przeprowadzić w odpowiednim czasie środki zapobiegawcze, zapobiegając zakażeniu innych osób i osób kontaktowych.
Tło epidemiologiczne
Pojawienie się pacjenta z polio w środowisku.
Polio najczęściej odnotowuje się późnym latem i pierwszym miesiącem jesieni.
Rozwój wiotkiego, asymetrycznego niedowładu obwodowego, najczęściej kończyn dolnych.
Zmiany w płynie mózgowo-rdzeniowym.
Diagnostyka laboratoryjna polio
Izolacja i identyfikacja wirusów polio (diagnostyka mikrobiologiczna).
Identyfikacja i badanie przeciwciał i antygenów w surowicy krwi pacjenta (diagnostyka serologiczna).
Diagnostyka mikrobiologiczna polio
Metodą badań mikrobiologicznych identyfikuje się wirusy polio i przeprowadza się ich typowanie.
Materiały do badania to:
Kał pacjentów pobrany w ciągu pierwszych 10–14 dni choroby.
Śluz nosowo-gardłowy pobrany do badania w pierwszych dniach rozwoju choroby.
Zakażenie zwierząt doświadczalnych - szczurów bawełnianych, nowonarodzonych białych myszy, małp.
Materiał przekroju: tkanki mózgu i rdzenia kręgowego, węzły chłonne, treść jelitowa.
Płyn mózgowo-rdzeniowy.
Krew.
Wirus polio działa cytopatycznie na komórki tkankowe – w strukturach komórkowych zachodzą zmiany zwyrodnieniowe. Jeśli nie ma szkodliwego wpływu, wynik uważa się za negatywny.
Po wyizolowaniu wirusa rozpoczyna się wpisywanie. Konieczne jest ustalenie, czy patogen należy do szczepu dzikiego, czy szczepionkowego. Różnice wykrywa się za pomocą testu ELISA, RSK, reakcji neutralizacji i PCR.
Ryż. 9. Wirusy polio (wzrost 90 tys. razy).
Diagnostyka serologiczna polio
Badanie przeciwciał przeciwko polio przeprowadza się za pomocą diagnostyki serologicznej.Przeciwciała przeciwko wirusowi polio w organizmie pacjenta wykrywa się za pomocą reakcji wiązania dopełniacza (CFR) i reakcji neutralizacji (RN), które przeprowadza się dwukrotnie w odstępie 2–3 tygodni. Czterokrotny wzrost miana przeciwciał w sparowanych surowicach jest istotny diagnostycznie. Wysokie miano IgM wskazuje na obecność infekcji.
W płynie mózgowo-rdzeniowym wykrywa się przeciwciała przeciwko wirusowi polio.
Ryż. 10. Przeciwciała przeciwko wirusowi polio w organizmie pacjenta wykrywa się za pomocą reakcji wiązania dopełniacza (zdjęcie po lewej) i reakcji neutralizacji (zdjęcie po prawej).
Dodatkowe metody badawcze
Analiza płynu mózgowo-rdzeniowego. W przypadku polio występuje zwiększona liczba limfocytów. Całkowita liczba komórek (cytoza) wzrasta do 200–300 na 1 mm3. Cukier i białko są nieznacznie zwiększone. Podczas nakłucia wypływa pod niewielkim ciśnieniem płyn mózgowo-rdzeniowy, który jest przezroczysty i bezbarwny.
Za pomocą tomografii komputerowej, rezonansu magnetycznego i elektroencefalogramu wykrywa się zmiany w ośrodkowym układzie nerwowym.
Badania krwi na tę chorobę nie są typowe. W pierwszych dniach choroby obserwuje się leukocytozę neutrofilową i zwiększoną ESR.
Za pomocą elektromiografii identyfikuje się mięśnie niedostatecznie unerwione.
Ryż. 11. Wraz z rozwojem objawów oponowych pacjenci poddawani są nakłuciu kręgosłupa.
Diagnostyka różnicowa polio
Diagnostykę różnicową polio przeprowadza się w przypadku wielu chorób.
W ostrym okresie choroby należy przeprowadzić diagnostykę różnicową z grypą, ostrymi infekcjami dróg oddechowych, bólem gardła i chorobami jelit.
Kiedy pojawiają się objawy opon mózgowo-rdzeniowych, należy odróżnić poliomyelitis od różnych postaci surowiczego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych - świnki, enterowirusa, gruźlicy itp.Należy pamiętać, że w przypadku duru brzusznego, grypy, duru brzusznego i zapalenia płuc u dzieci może rozwinąć się wtórne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.
Postać rdzeniową poliomyelitis należy odróżnić od ostrej polineuropatii poinfekcyjnej, ostrego zapalenia rdzenia, polineuropatii błoniczej i zapalenia wielokorzeniowego. Wtórne zapalenie wielonerwowe i rdzeniowy zanik mięśni rozwijają się z durem brzusznym, szkarlatyną, czerwonką, grypą, reumatyzmem itp.
Porażenie wiotkie rozwija się w przypadku jamistości rdzenia i kiły. Diagnostykę różnicową należy przeprowadzić także w przypadku porażenia mózgowego. Silny ból kończyn obserwuje się w przypadku skazy krwotocznej. Po porodzie może rozwinąć się pseudoparaliż poporodowy („położniczy”). Wraz z miatonią rozwija się osłabienie i letarg mięśni (zwykle kończyn dolnych).
Poliomyelitis należy różnicować z wrodzoną wadą mięśnia piersiowego większego lub połowy ciała lub hemiatrofią twarzy. Porażenie zanikowe rozwija się w przypadku nowotworów śródrdzeniowych (mięsak, gruźlica). U starszych dzieci rozwija się paraliż histeryczny. Często towarzyszą im przykurcze mięśni („piętowej” lub „stopy ogonowej”), które często prowadzą do łagodnego zaniku mięśni. Przykurcze występujące w okresie zmian resztkowych należy odróżnić od skurczów mięśni.
Porażenie uciskowe jest spowodowane nowotworami kręgów i zapaleniem stawów kręgosłupa.
Zapalenie kości i szpiku oraz zapalenie stawów biodrowych przypominają pozostałości po przebytym polio. Silny ból stawów występuje w przypadku reumatyzmu, gruźlicy i urazów.
Postać mostową poliomyelitis należy odróżnić od zapalenia nerwu twarzowego.
Opuszkowa postać polio jest podobna do kleszczowego zapalenia mózgu.
Rozpoznanie polio potwierdza się jedynie metodami badań laboratoryjnych.Bez diagnostyki laboratoryjnej rozpoznanie polio uważa się za nieznane.
Ryż. 12. Brak powszechnych szczepień przeciwko polio powoduje wiele przypadków tej choroby wśród dzieci w krajach słabo rozwiniętych gospodarczo.
Choroba występuje obecnie endemicznie w Pakistanie i Afganistanie.
