Chlamydia u kobiet pozostaje obecnie najczęstszą chorobą zakaźną przenoszoną drogą płciową. Do 70% chlamydii u kobiet występuje przy minimalnych oznakach i objawach choroby. Późne zwracanie się o pomoc lekarską i nieodpowiednie leczenie mają znaczący wpływ na układ rozrodczy.
Chlamydia pozostaje jedną z najczęstszych chorób przenoszonych drogą płciową. Występuje znacznie częściej niż rzeżączka i jest niezwykle powszechna wśród młodszego pokolenia. Co roku około 100 milionów ludzi na Ziemi zapada na chlamydię. Zarażonych pozostaje ponad 1 miliard.
Chlamydia stanowi poważny problem medyczny i społeczny, ponieważ wywiera istotny wpływ na układ rozrodczy człowieka. Chlamydia u kobiet w ciąży może być powikłana infekcją u noworodka.Według niektórych danych u 50% noworodków chorych matek rozwija się chlamydiowe zapalenie spojówek, a u 15% noworodków chlamydiowe zapalenie płuc. Występowanie utajonych postaci choroby (do 50% u mężczyzn i do 70% u kobiet) zwiększa ryzyko rozprzestrzenienia się choroby. Choroba objawia się od 1 do 4 tygodni po stosunku płciowym bez zabezpieczenia. Jeśli przebiega bezobjawowo, może ujawnić się wiele miesięcy później, gdy choroba zaatakuje wiele narządów człowieka.
Ryż. 1. Bakteria Chlamydia.
Charakterystyka patogenu
Czynnikiem sprawczym chlamydii, chlamydii (Chlamydia trachomatis), jest bakteria Gram-ujemna o okrągłym kształcie. Chlamydia atakuje układ moczowy i rozrodczy, ma zdolność przenikania do jelit, powodując zaburzenia biocenozy jelitowej. Ze względu na brak zdolności do samodzielnej syntezy ATP, bakterie mogą istnieć wyłącznie w komórkach żywego organizmu i najczęściej atakują nabłonek walcowaty. Rozmnażają się przez podział. Chlamydie posiadają antygen specyficzny dla swojej grupy, co umożliwia wykrycie bakterii metodą immunofluorescencyjną.
Ryż. 2. Cykl rozwojowy chlamydii.
Cykl rozwoju chlamydii wewnątrz komórek trwa od 40 do 72 godzin. Patogeny mają zdolność aktywowania zdrowych komórek w celu ich wychwytywania, a wewnątrz komórek zakłócają ich zniszczenie. Poza komórką chlamydia występuje w postaci ciał elementarnych. Wewnątrz komórki ciało elementarne zamienia się w ciało siatkowe, w którym rośnie, rozwija się i rozmnaża W ten sposób następuje przemiana ciał siatkowych w ciała elementarne nowej generacji.Kiedy komórka ulega zniszczeniu, następuje masowe uwolnienie ciał elementarnych do przestrzeni zewnątrzkomórkowej, które są zdolne do infekowania nowych, zdrowych komórek.
Bakterie wykazują wrażliwość na antybiotyki jedynie w okresie rozrodczym, czyli w fazie rozwoju ciałek siatkowatych. Chlamydia w postaci ciałek elementarnych może przebywać w przestrzeni międzykomórkowej przez długi czas. Niekorzystne czynniki mogą wpływać na transformację chlamydii w formy L, które rozwijają oporność na antybiotyki i przekazują nowo nabytą jakość komórkom potomnym. Czynniki wywołujące chlamydię są trudne do zidentyfikowania w przypadku hodowli na specjalnych podłożach.
W środowisku zewnętrznym Chlamidia trachomatis wykazuje dużą odporność, w tym na niskie temperatury i wysychanie. W temperaturze pokojowej umierają dopiero po 24–36 dniach. Gotowanie powoduje szybkie zniszczenie bakterii. Są wrażliwe na działanie niektórych antybiotyków, środków antyseptycznych i promieniowania ultrafioletowego. Chlamydie z gatunku C. psittaci zachowują żywotność w środowisku zewnętrznym do 3 tygodni. Patogeny z gatunku Chlamydia trachomatis powodują choroby tylko u ludzi. Powodują takie choroby, jak chlamydia układu moczowo-płciowego, jaglica, paratrachoma, ziarniniak weneryczny, zapalenie błony maziowej, zapalenie stawów, zapalenie spojówek i odbytnicy.
Patogeny z gatunku Chlamidia psittaci powodują choroby ptaków (ornitozę), zapalenie rogówki i spojówek oraz poronienia u owiec. Patogeny z gatunku Chlamidia pneumonia powodują zapalenie płuc, ostre infekcje dróg oddechowych, astmę oskrzelową, zapalenie naczyń i zapalenie wsierdzia.
Ryż. 3. Czynnik sprawczy chlamydii Chlamydia trachomatis wewnątrz komórek nabłonkowych spojówki oka.
Choroba przenoszona jest drogą płciową poprzez niezabezpieczony stosunek oralny, pochwowy i analny, a także poprzez wibratory i zabawki erotyczne pacjenta. Źródłem zakażenia jest zakażone nasienie i wydzielina pochwowa.
Rzadko odnotowuje się przypadki przenoszenia infekcji drogą kontaktową i domową.
Od zakażonej kobiety w ciąży na noworodka podczas porodu infekcja przenosi się w 15–50% przypadków. Liczba zakażonych kobiet w ciąży jest dość duża i waha się od 10 do 40%. W przypadku obciążonego wywiadu ginekologicznego odsetek ten zbliża się do 63%.
Okres utajony (okres inkubacji) chlamydii wynosi od 10 do 35 dni. W tym czasie bakterie aktywnie się namnażają.
Choroba zaczyna się od zakażenia błony śluzowej kanału szyjki macicy. Infekcja szybko rozprzestrzenia się na cewkę moczową i może wpływać na gruczoły Bartholina.
W przypadku wstecznego rozprzestrzeniania się infekcji u kobiet wpływa to na macicę, jajowody, jajniki i jamę brzuszną. Źródłem zakażenia jest nie tylko wydzielina chorego partnera, ale także zakażona jego plemnik. W tym przypadku plemniki dostają się bezpośrednio do macicy. Prowadzi to do rozwoju chlamydialnego zapalenia błony śluzowej macicy.
Aborcje i obecność urządzeń macicznych przyczyniają się do rozprzestrzeniania się infekcji.
Aborcje i niektóre inne operacje przyczyniają się do rozprzestrzeniania się infekcji z dolnych części układu moczowo-płciowego na górne.
Podczas wypaczonego stosunku płciowego w odbytnicy i gardle rozwija się zapalenie rzeżączki.
Chlamydia może rozprzestrzeniać się przez układ limfatyczny i krew.
Aż 70% kobiet chorych na tę chorobę nie odczuwa żadnego dyskomfortu.Chlamydia u kobiet ma powolny przebieg. Objawy choroby często nie są wyrażone. Chlamydia atakuje dolną i górną część układu moczowo-płciowego.
Chlamydiowe zapalenie jelita grubego
Zapalenie pochwy wywołane chlamydią występuje rzadko. Zasadniczo taka patologia rozwija się wraz z patologią aktywność hormonalna u dziewcząt, kobiet w ciąży i kobiet po menopauzie.
Chlamydiowe zapalenie szyjki macicy
Najczęstszy objaw chlamydii u kobiet. Występuje wydzielina śluzowo-ropna, niezbyt obfita, o nieprzyjemnym zapachu. Podczas badania pochwy stwierdza się obrzęk szyjki macicy i otoczkę zapalną wokół niej z obszarami maceracji. Chlamydiowe zapalenie szyjki macicy często powoduje przedwczesny poród. Pęknięcie błon płodu prowadzi do zakażenia jego płuc i przewodu pokarmowego.
Chlamydiowe zapalenie cewki moczowej i zapalenie przyzwojów
Zespół cewki moczowej dotyka około 40% kobiet. Choroba charakteryzuje się częstym parciem na mocz, bólem i pieczeniem podczas oddawania moczu. Podczas diagnozowania chlamydii pobranie wymazu z cewki moczowej zwiększa prawdopodobieństwo wykrycia chlamydii u kobiet chorych.
Chlamydiowe zapalenie Bartholinitis
Chlamydiowe zapalenie gruczołów Bartholina objawia się przekrwieniem w okolicy gruczołów, zagęszczeniem otaczających tkanek i bólem.
Oznaki i objawy chlamydii w niektórych narządach
Chlamydia może zainfekować odbytnicę, gardło i oczy.
Podczas seksu analnego bez zabezpieczenia dochodzi do uszkodzenia odbytnicy. Pacjentowi przeszkadza wydzielina z odbytnicy i uczucie dyskomfortu.
Do zakażenia chlamydiami gardła dochodzi podczas seksu oralnego bez zabezpieczenia. Choroba rzadko powoduje jakiekolwiek objawy.
Zainfekowane nasienie i wydzielina z pochwy mogą przedostać się do oczu i spowodować dalszy rozwój chlamydiowego zapalenia spojówek. Pacjenta niepokoi zaczerwienienie oka, ból i ropna wydzielina.
Chlamydiowe zapalenie błony śluzowej macicy
Jeśli macica jest uszkodzona, pojawiają się skargi na częsty ból w podbrzuszu i ból po stosunku. Wydzielina ma charakter śluzowo-ropny i ma nieprzyjemny zapach. Czasami krwawienie występuje podczas stosunku płciowego i krwawienia pomiędzy cyklami miesięcznymi. Choroba prawie zawsze występuje z jednoczesnym uszkodzeniem chlamydiów jajowodów i jajników.
Chlamydiowe zapalenie jajowodów i zapalenie jajników
Zapalenie jajowodów (zapalenie jajowodów) i zapalenie jajników (zapalenie jajników) - najczęstsze powikłanie chlamydii u kobiet. Choroba charakteryzuje się długotrwałym, małoobjawowym lub bezobjawowym przebiegiem, który nie powoduje zaostrzeń. Głównymi objawami są ból w dolnej części brzucha. Cykl menstruacyjny zostaje zakłócony. W ostrym okresie obserwuje się niską temperaturę ciała.
Chlamydialne zapalenie jajowodów jest skomplikowane przez potężną patologię - rozwój silnych zrostów proces w jajowodach i jamie brzusznej, który prowadzi do rozwoju ciąży pozamacicznej, niepłodność, poronienie i choroba zrostowa, która objawia się przewlekłym bólem w podbrzuszu.
Do 70% wszystkich przypadków chlamydii u kobiet przebiega bezobjawowo. Opóźnienie w zwróceniu się o pomoc lekarską wpływa na funkcje rozrodcze kobiety
Ryż. 4. Rodzaj wydzieliny śluzowej wywołanej chlamydią.
Ryż. 5. Wydzielina z pochwy wywołana chlamydią.
Ryż. 6. Zapalenie wokół gardła kanału szyjki macicy.
Przewlekła choroba zapalna szyjki macicy, narządów miednicy i narządów jamy brzusznej jest poważnym powikłaniem chlamydii u kobiet. Liczne zrosty powodują rozwój patologii ciąży i infekcji płodu w czasie ciąży lub porodu.
Proces adhezji prowadzi do przewlekłego bólu w okolicy miednicy.
Zapalenie jajowodów jest powikłane zapaleniem miednicy i otrzewnej - zapaleniem otrzewnej miednicy. Ostra faza choroby objawia się wysoką temperaturą ciała i silnym bólem w podbrzuszu. W miarę jak choroba przechodzi w fazę przewlekłą, nasilenie objawów klinicznych ustępuje.
Kiedy infekcja rozprzestrzenia się na górną część jamy brzusznej, pojawia się silny ból w prawym podżebrzu, co wskazuje na uszkodzenie torebki wątroby (zespół Fitza-Hugh-Curtisa). Rozwój silnego procesu adhezyjnego prowadzi do przewlekłego bólu w górnej części jamy brzusznej.
Białko występujące w niektórych chlamydiach szok cieplny, który może powodować reakcje autoimmunologiczne. U takich pacjentów rozwija się zespół Reitera, w którym zapalenie pochwy łączy się z reaktywnym zapaleniem stawów jednego lub więcej stawów i zapalenie błony śluzowej oka (zapalenie spojówek). Zespół rozwija się 20 razy częściej u mężczyzn.
Chlamydia u kobiet często przebiega z łagodnymi objawami i przybiera postać przewlekłą z minimalną liczbą objawów zewnętrznych, wywierając istotny wpływ na układ rozrodczy człowieka.
Ryż. 8. Chlamydia u kobiet. Zrosty w miednicy.
Ryż. 9. Chlamydia u kobiet. Zrosty w miednicy.
Ryż. 10. Chlamydia u kobiet. Zrosty w miednicy.
Ryż. 11. Chlamydiowe zapalenie spojówek u noworodka.
Zakażenie chlamydiami diagnozuje się według tych samych zasad, co inne zakażenia. Do badania na chlamydię wykorzystuje się wydzielinę z kanału szyjki macicy u kobiet i kanału cewki moczowej u mężczyzn. Do tego można wykorzystać osad moczu reakcja łańcuchowa polimerazy (PCR). Podczas pobierania wymazu z szyjki macicy stosuje się specjalny pędzel. Procedura ma miejsce po usunięciu czopa śluzowego z kanału szyjki macicy.
Chlamydię często spotyka się z patogenami innych chorób przenoszonych drogą płciową - gonokokami, mykoplazmami, rzęsistkami i ureplazmami ze względu na tę samą drogę przenoszenia.
Do głównych metod diagnostyki laboratoryjnej zakażenia chlamydiami zalicza się:
metody biologii molekularnej (metody amplifikacji kwasów nukleinowych lub diagnostyka PCR);
badania kulturowe;
metoda immunofluorescencji bezpośredniej.
Metody biologii molekularnej
Diagnostyka DNA chlamydiów (PCR) jest techniką bardzo czułą. Jego specyficzność sięga 80 – 100%. Podczas przeprowadzania tego badania możliwe jest uzyskanie wyników fałszywie dodatnich i fałszywie ujemnych. Badaniu poddawane są nie tylko wymazy z szyjki macicy i cewki moczowej, ale także osad moczu, który znacznie upraszcza badania.
Metoda diagnostyki kultury
Zaszczepienie materiału biologicznego na pożywce jest w 100% swoiste i pozwala na wykrycie żywych bakterii. Jednak jego czułość jest niska i wynosi 40 – 60%. Ponadto technika ta jest dość pracochłonna i czasochłonna. Dostarczanie materiału do laboratoriów bakteriologicznych i jego przechowywanie mają jednak pewne ograniczenia.
Metoda immunofluorescencji bezpośredniej (DIF)
Według różnych źródeł czułość i swoistość tej metody waha się od 60 do 98%. Wyniki badania zależą od jakości uzyskanego materiału i kwalifikacji personelu laboratorium. Szybkie rezultaty są niewątpliwą zaletą tej metody.
Metoda bakterioskopowa
Aby zastosować tę metodę, konieczne jest zeskrobanie dotkniętej błony śluzowej, ponieważ chlamydia rozmnaża się wewnątrzkomórkowo, gdzie znajdują się w postaci ciałek siatkowatych.
Metody serologiczne
W Federacji Rosyjskiej nie zaleca się metod serologicznych do diagnozowania chlamydii.
Jeśli jesteś młody i aktywny seksualnie, raz w roku lub przy każdej zmianie partnera seksualnego poddawaj się badaniu na obecność chlamydii.
Ryż. 13. W zeskrobinach z nabłonka spojówki widoczne są wewnątrzkomórkowe wtręty ciał patogenów.
Chlamydię u kobiet można łatwo wyleczyć antybiotykami. Problem polega jednak na tym, że u połowy pacjentów choroba przebiega bezobjawowo, a leczenie rozpoczyna się późno, w momencie wystąpienia powikłań choroby. Leczenie chlamydii u kobiet jest złożone. Ma na celu zwalczanie patogenu, zwiększenie odporności i zapobieganie rozwojowi dysbakteriozy i kandydozy.
Jeśli u kobiety wykryje się infekcję chlamydią, konieczne jest zbadanie partnerów, którzy mieli z nią kontakt seksualny.
Terapia antybakteryjna
Czynniki wywołujące chlamydię są bardzo wrażliwe na antybiotyki tetracyklinowe (doksycyklina), azytromycynę, ryfampicynę, jozamycynę i fluorochinolony (lewofloksacynę). Doksycyklina i azytromycyna są najczęściej przepisywanymi antybiotykami na chlamydię.Chlamydia wykazuje wrażliwość na antybiotyki jedynie w okresie rozrodczym, czyli w fazie rozwoju ciałek siatkowatych, kiedy patogen występuje wewnątrzkomórkowo. Chlamydia w postaci ciałek elementarnych może przebywać w przestrzeni międzykomórkowej przez długi czas. Niekorzystne czynniki mogą wpływać na transformację chlamydii w formy L, które rozwijają oporność na antybiotyki i przekazują nowo nabytą jakość komórkom potomnym.
Szczególnie skuteczne wobec bakterii wewnątrzkomórkowych są antybiotyki z grupy makrolidów. Leki tetracyklinowe są również dość skuteczne w leczeniu chlamydii i od dawna stanowią podstawę leczenia tej choroby. Długotrwałe stosowanie tych antybiotyków wymaga jednak od pacjenta dużej samodyscypliny i zwiększa ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. Zgodnie z zaleceniami europejskimi Leczenie chlamydii należy prowadzić antybiotykami: azytromycyną jednorazowo lub doksycykliną przez 7 dni. Skuteczność leczenia chlamydii w tym przypadku sięga 97%. Leki alternatywne obejmują antybiotyki: erytromycynę, ofloksacynę, roksytromycynę i klarytromycynę, które podaje się przez 7 dni. Na chlamydię u kobiet w ciąży Najbardziej optymalnym lekiem z punktu widzenia bezpieczeństwa i skuteczności leczenia, zalecanym zarówno w wytycznych zagranicznych, jak i rosyjskich, jest azytromycyna.
Jeżeli po przepisanym leczeniu posiew materiału biologicznego wykonany 2 tygodnie po zakończeniu leczenia da wynik pozytywny, przepisywany jest drugi cykl innych antybiotyków. Przewlekłą postać chlamydii skuteczniej leczy się krótkimi kursami z przerwami.Długie, ciągłe kursy tłumią układ odpornościowy i przyczyniają się do rozwoju dysbiozy i kandydozy.
Zapobieganie kandydozie
Aby zapobiec kandydozie, stosuje się nystatynę, leworynę, nizoral lub flukonazol.
Zapobieganie dysbakteriozie
Zapobieganie dysbakteriozie prowadzi się przez cały czas trwania antybiotykoterapii i przez kolejne 10 dni po jej zakończeniu. Zaleca się stosowanie bifidumbakteryny, laktobakteryny i innych eubiotyków.
Korekta odporności
Polioksydonium, cykloferon itp. Są stosowane w celu skorygowania odporności.
Leczenie miejscowe
W przypadku maceracji błony śluzowej szyjki macicy wskazane jest miejscowe leczenie środkami dezynfekującymi i leczniczymi.
Zabrania się współżycia do czasu zakończenia leczenia chlamydii.
Zaleca się zbadanie partnerów seksualnych, z którymi miałeś kontakt w ciągu ostatnich sześciu miesięcy, pod kątem obecności choroby.
Nie należy samoleczyć. Tylko lekarz zaleci właściwe leczenie chlamydii i określi, czy istnieje lekarstwo. Samoleczenie prowadzi do rozwoju opornych szczepów patogenu i przejścia choroby do postaci przewlekłej.
Ryż. 14. Chlamydia u kobiet. Wycięcie zrostów w miednicy.
Ryż. 15. Chlamydia u kobiet. Wycięcie zrostów w miednicy.
zwalczanie patogenów chlamydii u pacjentów z bezobjawowymi postaciami choroby;
badanie i leczenie partnerów seksualnych;
badanie osób z grupy wysokiego ryzyka zakażenia;
edukacja zdrowotna wśród populacji aktywnej seksualnie;
używanie prezerwatyw podczas każdego rodzaju seksu;
nie korzystaj z zabawek erotycznych innych osób;
abstynencja seksualna w czasie choroby;
promowanie związków monogamicznych.
Chlamydii łatwiej jest zapobiegać niż leczyć. Wczesne rozpoznanie choroby i odpowiednie leczenie nie spowoduje w przyszłości poważnych problemów zdrowotnych.
