Zakażenie Haemophilus influenzae jest niezwykle niebezpieczne dla małych dzieci. Wczesna diagnoza, właściwe leczenie i wczesna profilaktyka znacznie zmniejszają częstość występowania chorób. W 80 krajach na całym świecie szczepienia przeciwko Haemophilus influenzae były obowiązkowe dla wszystkich dzieci, w wyniku czego zapadalność wśród nich spadła o 80%. W Federacji Rosyjskiej szczepienia przeciwko hemophilus influenzae są od 2011 roku wpisane do Krajowego Kalendarza Szczepień i są bezpłatne tylko dla niektórych kategorii dzieci.
Haemophilus influenzae to grupa chorób zakaźnych wywoływanych przez Haemophilus influenzae. Zakażenie dotyka głównie dzieci w wieku od 3 do 5 lat.
Ryż. 1. Zdjęcie przedstawia Haemophilus influenzae (mikroskopia).
Haemophilus influenzae i pneumokoki są główną przyczyną ostrych chorób układu oddechowego u dzieci. Do 25% dzieci uczęszczających do przedszkoli (placówek przedszkolnych) jest nosicielami zakażenia. Nosiciele bakterii to ludzie na zewnątrz całkowicie zdrowi i dlatego są najbardziej niebezpieczni z epidemiologicznego punktu widzenia.
Choroby ogólnoustrojowe wywoływane są przez otoczkowe szczepy bakterii, z których najniebezpieczniejsze są bakterie typu B (zakażenie Hib). Ropne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie nagłośni i posocznica to poważne choroby, często prowadzące do śmierci. Śmiertelność z powodu zakażenia Hib jest szczególnie powszechna wśród małych dzieci.
Szczepienie przeciwko Haemophilus influenzae może znacznie zmniejszyć częstość występowania chorób wśród dzieci.
Ryż. 2. Na zdjęciu zapalenie nagłośni jest jednym z najniebezpieczniejszych objawów zakażenia Hib. Całkowita niedrożność dróg oddechowych prowadzi do uduszenia i śmierci dziecka.
Ryż. 3. Zdjęcie pokazuje objawy sepsy hemofilnej. Choroba często kończy się wstrząsem septycznym i śmiercią pacjenta.
Leczenie zakażenia hemophilus influenzae
Dzieci z umiarkowanym i ciężkim zakażeniem Hib podlegają obowiązkowej hospitalizacji.
Terapia antybakteryjna
Najlepszy efekt kliniczny uzyskuje się po zastosowaniu antybiotyku Lewomycetyna. Jednak lek ma działanie toksyczne.
Antybiotyk jest bardzo skuteczny Ampicylina. W leczeniu zakażenia hemophilus influenzae od wielu lat lekiem z wyboru jest ampicylina. W ostatnich latach rozpowszechniły się szczepy Haemophilus influenzae oporne na ten lek. Jeśli bakterie są oporne na ampicylinę, Cefaklor, Biseptol, Erytromycyna lub Lewomycetyna.
Dobre wyniki w leczeniu chorób ogólnoustrojowych osiąga się poprzez stosowanie antybiotyków cefalosporynowych (Ceftriakson, ceftazydym, cefotaksym, cefuroksym).
Podczas leczenia zakażenia hemophilus influenzae w domu zaleca się przyjmowanie Amoksycylina.
Wybór leku przeciwbakteryjnego i określenie czasu trwania leczenia zależy od ogólnego stanu pacjenta i charakteru choroby.
W ostatnim czasie obserwuje się wzrost oporności Haemophilus influenzae na leki przeciwbakteryjne. Do najważniejszych należą ampicylina, erytromycyna, chloramfenikol i tetracyklina. Coraz częściej odnotowuje się rozwój oporności wielolekowej szczepów H. influenzae typu b na tetracyklinę, chloramfenikol i/lub ampicylinę.
Ryż. 4. Zdjęcie przedstawia ropne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych (po lewej) i ropne zapalenie wsierdzia (po prawej). Choroby są ciężkie i często mają długotrwały przebieg.
Terapia patogenetyczna
Podawanie tlenu, leczenie wstrząsu, intensywne leczenie rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego, terapia płynami i lekami przeciwdrgawkowymi oraz leczenie obrzęku mózgu są często krytyczne w leczeniu zakażenia Hib.
W przypadku zapalenia opłucnej, zapalenia stawów i zapalenia osierdzia może być konieczne usunięcie płynu z jam.
Ryż. 5. Podawanie tlenu, resuscytacja płynowa i terapia przeciwdrgawkowa mają często kluczowe znaczenie w leczeniu zakażenia Haemophilus influenzae.
Terapia objawowa
Leczenie objawowe ma na celu złagodzenie ogólnego stanu pacjenta. Stosuje się leki przeciwgorączkowe i przeciwbólowe. W przypadku ostrych infekcji dróg oddechowych stosuje się krople do nosa zwężające naczynia krwionośne, a na kaszel leki przeciwkaszlowe i wykrztuśne.
Specyficzne zapobieganie chorobie polega na czynnym uodparnianiu dzieci. Szczepienie przeciwko hemophilus influenzae przeprowadza się poprzez wprowadzenie do organizmu szczepionki, która pomaga wykształcić odporność na tę chorobę.Przeciwciała wytwarzane przez organizm w odpowiedzi na wprowadzenie szczepionki chronią organizm przed infekcją, pomagają łatwiej tolerować istniejącą chorobę i przyspieszają proces zdrowienia. Ponadto szczepienie przeciwko Haemophilus influenzae znacząco zmniejsza proliferację Haemophilus influenzae w błonach śluzowych dróg oddechowych u bezobjawowych nosicieli.
Prewencja wtórna zakażenia Haemophilus influenzae
Profilaktykę wtórną zakażenia hemophilus influenzae przeprowadza się w celu zapobiegania chorobie u osób kontaktowych. Dzieciom w wieku poniżej 4 lat przepisuje się antybiotyk Ryfampicyna w dawce 10 mg na 1 kg masy ciała. Lek przyjmuje się 1 raz dziennie. Czas trwania leczenia zapobiegawczego wynosi 4 dni.
Ryż. 6. Zdjęcie przedstawia lek Rifampicyna w kapsułkach do zapobiegania chorobom u osób kontaktowych.
Wzmocnienie układu odpornościowego, zdrowy tryb życia i leczenie przewlekłych infekcji znacznie zmniejszają ryzyko zachorowania i przejścia zakażenia hemophilus influenzae do powszechnej postaci.
Zakażenie Haemophilus influenzae: szczepienie, szczepionka i szczepienie
Szczepienie przeciwko Haemophilus influenzae może znacznie zmniejszyć częstość zachorowań wśród dzieci. W 80 krajach na całym świecie szczepienia przeciwko tej infekcji były obowiązkowe dla wszystkich dzieci, w efekcie czego zapadalność wśród nich spadła o 80%. W Federacji Rosyjskiej od 2011 roku bezpłatne szczepienia przeciwko Haemophilus influenzae dostępne są tylko dla niektórych kategorii dzieci.
Szczepionka na Haemophilus influenzae
Aby zapobiec zakażeniu Hib, stosuje się skuteczne szczepionki, do tworzenia których wykorzystuje się nowoczesne technologie. Dzięki szczepionkom skuteczność uodpornień sięga 100%.Szczepionki przeciwko Haemophilus influenzae nie tylko zapobiegają rozwojowi chorób ogólnoustrojowych, ale także zmniejszają liczbę patogenów w jamie ustnej i gardle nosicieli bakterii.
Szczepionki są całkowicie bezpieczne i dobrze tolerowane. W 5% przypadków w miejscu wstrzyknięcia stwierdza się zaczerwienienie i zgrubienie. Wzrost temperatury jest niezwykle rzadki.
Szczepionka monowalentna Act-HIB (Aventis Pasteur, Francja) jest zarejestrowana w Federacji Rosyjskiej. Koszt szczepionki jest wysoki, ale jej opłacalność jest bardzo wysoka. Szczepionka przygotowana jest na bazie polisacharydu otoczkowego Haemophilus influenzae typu b.
Ryż. 7. Zdjęcie przedstawia szczepionkę monowalentną Act-HIB, zarejestrowaną w Federacji Rosyjskiej.
Profilaktyka szczepionkowa
Szczepionkowa profilaktyka zakażenia Hib dzieli się na szczepienia rutynowe i szczepienia ze wskazań epidemiologicznych.
Rutynowe szczepienie przeprowadzane dla dzieci z określonych grup ryzyka. Szczepienie składa się z 3 szczepień. Odstęp pomiędzy szczepieniami wynosi 1 miesiąc. Zaleca się rozpoczęcie szczepienia dzieci w wieku 3 miesięcy. W wieku półtora roku przeprowadza się jednorazowe szczepienie przypominające (szczepienie podtrzymujące przeciwko zakażeniu Haemophilus influenzae).
Jeśli z jakiegoś powodu dzieci w wieku 3 miesięcy nie otrzymały szczepionki przeciwko zakażeniu Hib, wówczas szczepi się je dwukrotnie w wieku 6–12 miesięcy. Odstęp pomiędzy szczepieniami wynosi 1 - 1 miesiąc. Dzieci w wieku od 1 do 5 lat szczepi się jednorazowo.
Szczepienie zapobiegawcze w nagłych przypadkach przeprowadzane według wskazań epidemiologicznych, w przypadku niesprzyjającej sytuacji epidemiologicznej. Szczepienia przeprowadza się w wieku 1 – 5 lat u dzieci, które nie były szczepione w 1. roku życia.
Ryż. 8. Szczepionkę przeciwko zakażeniu Haemophilus influenzae podaje się głęboko domięśniowo.Miejsce wstrzyknięcia to przednio-boczna część środkowej lub górnej jednej trzeciej części uda.
Komu zaleca się rutynowe szczepienie przeciwko zakażeniu Haemophilus influenzae?
Według Krajowego Kalendarza Szczepień Ochronnych Federacji Rosyjskiej szczepieniom rutynowym podlegają:
dzieci z wadami anatomicznymi i niedoborami odporności,
dzieci chore na nowotwór,
dzieci otrzymujące długotrwałą terapię immunosupresyjną,
dzieci urodzone przez matki zakażone wirusem HIV oraz dzieci zakażone wirusem HIV,
dzieci przebywające stale w placówkach zamkniętych – domach dziecka, domach dziecka, internatach specjalistycznych, sanatoriach przeciwgruźliczych.
Kto jest narażony na ryzyko choroby
Większe ryzyko zachorowania mają:
dzieci karmione butelką,
osoby po usuniętej śledzionie, chorobie Hodgkina i niedokrwistości złośliwej,
dzieci często i długotrwale chore,
dzieci przygotowujące się do uczęszczania i już uczęszczające do przedszkoli (placówek dziecięcych),
osoby w wieku 60 lat i więcej,
osoby cierpiące na chroniczny alkoholizm,
osób żyjących w złych warunkach materialnych i bytowych.
Ryż. 9. Na zdjęciu po lewej stronie widoczne hemofilowe zapalenie tkanki łącznej w okolicy prawego policzka u dziecka (po lewej). Po prawej stronie cellulitis orbity prawego oka u dziecka. Górna powieka jest opuchnięta i sina.
W przypadku jednoczesnego podawania szczepionki przeciwko Haemophilus influenzae z innymi szczepionkami (koklusz, polio, błonica, wirusowe zapalenie wątroby i tężec) układ odpornościowy nie ulega przeciążeniu.
Przeciwwskazania do szczepienia przeciwko Haemophilus influenzae
objawy alergiczne na składniki szczepionki przeciw tężcowi i błonicy,
choroby przewlekłe w ostrej fazie.
Przed szczepieniem dziecko musi zostać zbadane przez lekarza.
Szczepienie przeciwko Haemophilus influenzae to najlepsza inwestycja w zdrowie.
